Luật sư tư vấn tranh chấp lao động cá nhân – Khi bị sa thải, chấm dứt hợp đồng trái luật

Trong quan hệ lao động, tranh chấp giữa người lao động và người sử dụng lao động thường xuất phát từ việc sa thải, kỷ luật, chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Nhiều người lao động không nắm rõ quyền của mình, dẫn đến mất việc đột ngột, mất thu nhập và không được bồi thường xứng đáng.

Vì vậy, việc tìm đến Luật sư tư vấn tranh chấp lao động cá nhân là bước quan trọng để hiểu rõ quyền lợi, thu thập chứng cứ và lựa chọn phương án khởi kiện hoặc yêu cầu hòa giải đúng quy định.

1. Cơ sở pháp lý giải quyết tranh chấp lao động cá nhân

Các quy định chính điều chỉnh vấn đề này gồm:

• Bộ luật Lao động 2019 (BLLĐ 2019);
• Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết một số điều của BLLĐ;
• Án lệ và thực tiễn xét xử trong lĩnh vực lao động.

Trong đó, các quy định cốt lõi liên quan tới sa thải và chấm dứt hợp đồng trái luật nằm ở:

• Điều 125 BLLĐ 2019 – Kỷ luật sa thải;
• Điều 36–42 BLLĐ 2019 – Các trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng hợp pháp hoặc trái pháp luật;
• Điều 48 BLLĐ 2019 – Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi chấm dứt hợp đồng.

2. Khi nào được xem là sa thải hoặc chấm dứt hợp đồng trái pháp luật?

2.1. Sa thải trái pháp luật

Người sử dụng lao động (NSDLĐ) chỉ được sa thải người lao động (NLĐ) khi:

• Có một trong các căn cứ được quy định tại Điều 125 BLLĐ 2019 (ví dụ: trộm cắp, đánh nhau, sử dụng ma túy tại nơi làm việc…);
• Tuân thủ đúng trình tự xử lý kỷ luật:
  • Thông báo họp,
  • Thành phần họp đầy đủ,
  • Lập biên bản,
  • Không xử lý khi NLĐ đang mang thai, nuôi con nhỏ dưới 12 tháng, nghỉ bệnh…

Nếu không thuộc căn cứ luật định hoặc trình tự sai, quyết định sa thải sẽ bị coi là trái pháp luật.

2.2. Đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật

NSDLĐ bị coi là chấm dứt hợp đồng trái luật nếu:

• Lấy lý do không có trong Điều 36 BLLĐ 2019;
• Không thông báo trước đúng thời hạn (30–45 ngày tùy loại hợp đồng);
• Tự ý buộc NLĐ nghỉ việc không có quyết định bằng văn bản.

Ví dụ phổ biến:

• Doanh nghiệp “cắt giảm nhân sự” nhưng không thực hiện đúng thủ tục thay đổi cơ cấu, tổ chức sản xuất theo luật.
• Cho nghỉ việc do “không hoàn thành công việc” nhưng không có tiêu chí đánh giá rõ ràng.

Xem thêm: Luật sư tư vấn hợp đồng lao động tại Hóc Môn

3. Quyền lợi người lao động được hưởng khi bị sa thải hoặc chấm dứt hợp đồng trái luật

Theo Điều 41 BLLĐ 2019, NLĐ có thể yêu cầu NSDLĐ:

Nhận lại làm việc

Và phải trả đầy đủ:

• Tiền lương cho thời gian không làm việc;
• Đóng BHXH, BHYT, BHTN cho thời gian đó;
• Bồi thường ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng.

Không muốn quay lại làm việc?

NLĐ có quyền yêu cầu:

• Trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm (nếu đủ điều kiện);
• Bồi thường ít nhất 02 tháng tiền lương;
• Thỏa thuận thêm khoản bồi thường tổn thất tinh thần.

Nếu NSDLĐ không muốn nhận lại NLĐ

Doanh nghiệp phải bồi thường thêm một khoản theo thỏa thuận nhưng không thấp hơn 02 tháng lương.

4. Quy trình yêu cầu bảo vệ quyền lợi khi bị sa thải hoặc chấm dứt hợp đồng trái luật

Bước 1: Thu thập chứng cứ

• Hợp đồng lao động
• Quyết định sa thải/chấm dứt
• Email, tin nhắn trao đổi
• Bảng lương, chấm công
• Camera, nhân chứng (nếu có vi phạm tố cáo sai sự thật)

Bước 2: Yêu cầu hòa giải viên lao động

Một số tranh chấp bắt buộc hòa giải trước khi khởi kiện (Điều 188 BLLĐ 2019).
Tranh chấp về sa thải – chấm dứt hợp đồng cũng cần hòa giải, trừ một số trường hợp đặc biệt.

Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền

NLĐ có thể nộp đơn tại Tòa án nơi doanh nghiệp đặt trụ sở hoặc nơi NLĐ làm việc.

Xem thêm: Luật sư đại diện ủy quyền – Dịch vụ pháp lý uy tín

5. Luật sư hỗ trợ gì trong tranh chấp sa thải và chấm dứt hợp đồng trái luật?

Đánh giá tính hợp pháp của quyết định sa thải/chấm dứt

Luật sư sẽ xác định tình huống thuộc nhóm hợp pháp hay trái luật theo BLLĐ 2019.

Hướng dẫn chuẩn bị và thu thập chứng cứ

Đảm bảo hồ sơ đầy đủ, logic và có giá trị pháp lý.

Làm việc với doanh nghiệp để thương lượng

Giúp NLĐ đạt được thỏa thuận bồi thường tốt nhất mà không cần ra Tòa.

Đại diện NLĐ trong quá trình hòa giải hoặc tranh tụng tại Tòa

Trình bày, phản biện chứng cứ, bảo vệ quyền lợi về lương, trợ cấp và bồi thường.

Bị sa thải đột ngột hoặc chấm dứt hợp đồng trái luật gây ảnh hưởng lớn đến thu nhập và sự ổn định của người lao động. Tuy nhiên, Bộ luật Lao động 2019 trao cho NLĐ nhiều quyền bảo vệ mạnh mẽ, từ việc yêu cầu khôi phục công việc đến bồi thường thiệt hại.

Luật sư chuyên về tranh chấp lao động cá nhân sẽ giúp bạn nắm vững quy định, thu thập chứng cứ và lựa chọn hướng xử lý đúng luật – đúng quyền – đúng lợi ích.

 Hotline: 0909 86 00 86

 Email: vplsxuannam.law@gmail.com

 Địa chỉ: 43/3 Nguyễn Ảnh Thủ, Xã Bà Điểm, Thành phố Hồ Chí Minh